Nazwiska sławnych Żydów z Konina

Franka Beatus

Ur. 1926 w Koninie, zm. 12 maja 1943 w Warszawie. Była żydowską działaczką ruchu oporu w getcie warszawskim, brała też udział           w powstaniu w getcie warszawskim. Była łączniczką Żydowskiej Organizacji Bojowej ze stroną aryjską. Zajmowała się przewozem członków ŻOB-u do getta warszawskiego i innych gett Generalnego Gubernatorstwa. Pierwsza łączniczka Icchaka Cukiermana, popełniła samobójstwo na wieść o upadku powstania.

She was born in 1926 in Konin, died on May 12, 1943 in Warsaw. She was a Jewish activist in the Warsaw Ghetto, she took part in the Warsaw Ghetto Uprising. She was the liaison of the Jewish Combat Organization with the Aryan side. She dealt with transporting members of the Jewish Fighting Organization to the Warsaw Ghetto and other General Government ghettos. She was appointed Icchak Cukierman’s first liaison officer;  she committed suicide having heard  the news of the fall of the uprising.

Józef Lewandowski

Pierwotnie Izaak Lipszyc ur. 15 sierpnia 1923 w Koninie, zm. 17 listopada 2007 w Sztokholmie. Był synem zasymilowanych Żydów.   Był specjalistą w zakresie historii Europy Środkowo-Wschodniej i kwestii narodowościowych. Przebywał w Związku Radzieckim po wybuchu II wojny światowej. We wrześniu 1944 wstąpił do Ludowego Wojska Polskiego, służył m.in. w Głównym Zarządzie Informacji.      Był pracownikiem Katedry Historii Polski w Wojskowej Akademii Politycznej. Był pracownikiem, także Instytutu Historii PAN.              W październiku 1969 r. wyemigrował do Szwecji, gdzie początkowo pracował na Uniwersytecie w Sztokholmie, a potem na Uniwersytecie w Uppsali. Współpracował z paryskimi Zeszytami Historycznymi,      w których opublikował 98 tekstów, w tym 17 listów i sprostowań, początkowo używał pseudonimu Marcin Wyziembło. W swoich artykułach zajmował się przede wszystkimi bieżącymi zagadnieniami politycznymi oraz historią II RP.  

Primarily Izaak Lipszyc born  15 August 1923 in Konin died 17 November 2007 in Stockholm. He was a son of assimilated Jews. He was a specialist in the history of Central and Eastern Europe and ethnic issue. He lived in the USSR after the Second World War had broken out. In September 1944 he joined the Polish People’s Army, he worked in the main board of information. He was an employee of the department of Polish history in the Political Military Academy. He was a worker in the Institute of History in the Polish Academy of Sciences. In October 1969 he emigrated to Sweden, where he worked at the University in Stockholm and later at the University in Uppsali. He cooperated  with Parisian Historical Journals, in which he released 98 texts including 17 letters and corrections,in which he originally  used a nickname Marcin Wyziembło. In his articles he  mainy wrote  about current political issues and also  the history of II Republic of Poland.

Mordechaj Słodki

 Mordechaj Słodki to 70-letni mężczyzna, był żydowskim kupcem, miał sklep przy ulicy Kramowej. Był Żydem ortodoksyjnym. Zmarł 22 IX 1939 podczas publicznej egzekucji w dzień targowy  na oczach miejskiej ludności wraz z Aleksandrem Kurowskim. Po II wojnie światowej w miejscu egzekucji widnieje tablice ku czci ofiar. Ślady po kulach widoczne są do dnia dzisiejszego.

Mordechaj was a 70-year-old  Jewish merchant, who owned the shop on Kramowa Street. He was an orthodox Jew. He died on 22 September 1939 during the public execution on the market day in front of the urban population with Aleksander Kurowski. After World War II, there are commemorative plaques hung in the place of execution.  Bullet marks are still visible today.

Leopold Infeld

ur. 20 sierpnia 1898 w Krakowie, zm. 15 stycznia 1968 w Warszawie. Członek rzeczywisty Polskiej Akademii Nauk i Światowej Rady Pokoju]. Sygnatariusz Manifestu Russella-Einsteina. Pochodził             z rodziny żydowskich kupców. Studiował fizykę na Uniwersytecie Jagiellońskim, Uczył w żydowskich gimnazjach w Będzinie, Koninie i Warszawie.  Był asystentem w katedrze Fizyki Teoretycznej na Uniwersytecie Jana Kazimierza we Lwowie. Przebywał 2 lata               w Cambrige w charakterze stypendysty Fundacji Rockefellera. Był stypendystą w Instytucie Studiów Zaawansowanych w Princeton i współpracował z Albertem Einsteinem, gdzie przy jego pomocy napisał książkę ,,Ewolucja fizyki”, która stała się międzynarodowym bestsellerem.  Był profesorem na Uniwersytecie Toronto w Kanadzie, pracował tam do roku 1950, oskarżony o niesłusznie o kontakty z komunistami w Polsce i możliwości sprzedaży im tajemnic wojskowych (dotyczących broni nuklearnej). Po powrocie do Polski z Wojciechem Rubinowiczem założył Instytut Fizyki Teoretycznej Uniwersytetu Warszawskiego, krótko później był członkiem Polskiej Akademii Nauk, a w 1962 roku zorganizował w Warszawie konferencję naukową, na której pojawili się m.in. Paul Dirac, Richard Feynman.

He was born August 20, 1898 in Krakow, died January 15, 1968 in Warsaw. A real member of the Polish Academy of Sciences and the World Peace Council]. Signatory to the Russell-Einstein Manifesto. He came from a family of Jewish merchants. He studied physics at the Jagiellonian University, he taught in Jewish junior high schools in Będzin, Konin and Warsaw. He was an assistant in the chair of Theoretical Physics at the Jan Kazimierz University in Lviv. He spent two years in Cambrige as a scholarship holder of the Rockefeller Foundation. He was a scholarship holder at the Princeton Institute for Advanced Studies and collaborated with Albert Einsteine, where with his help he wrote the book Evolution of Physics, which became an international bestseller. He was a professor at the University of Toronto in Canada, where he worked there until 1950, accused of unfairly contacts with communists in Poland and the possibility of selling military secrets (regarding nuclear weapons) to them. After returning to Poland with Wojciech Rubinowicz, he founded the Institute of Theoretical Physics of the University of Warsaw, shortly afterwards he was a member of the Polish Academy of Sciences, and in 1962 he organized a scientific conference in Warsaw. Paul Dirac, Richard Feynman.

 

Jakub Lipszyc (Liebschütz)

Zm. w lipcu 1942 w Józefowie. Pełnił funkcje rabina w Koninie         od 1906r. do września 1939r. Był ostatnim rabinem w Koninie. Mówił w językach żydowskich oraz po polsku, niemiecku i rosyjsku. W 1940r. został deportowany do Józefowa w woj. lubelskiem, gdzie w 1942r. został zamordowany.  

He had served as a rabbi in Konin from 1906 until September 1939. He was the last rabbi in Konin. He spoke  Jewish languages,  as well as Polish, German and Russian. In 1940 he was deported to Józefów, in Lubelskie voivodeship , where he was murdered in 1942.

Michael Goldwasser

Ur. 1821r. w Koninie; zm. 1903r. w San Francisco Syn Hirscha i Elizabeth, konińskich sklepikarzy. W dorosłym życiu związał się z grupą antyrosyjskich dysydentów. Prawdopodobnie w obawie przed aresztowaniem lub przymusowym naborem do wojska opuścił Polskę w 1847r. i udał się do Paryża, gdzie rozpoczął działalność krawiecką. Rok później udał się do Londynu, gdzie poznał swoją żonę i urodziła mu się trójka dzieci: Caroline, Morris i Baron. W tamtym czasie zmienił również nazwisko na bardziej angielskie – Goldwater. Następnie wybrał się ze swoim bratem do USA, zostawiając swoje rodziny. Tam otworzyli biznes: sprzedawali owoce i cukierki, a po latach otworzyli dwa sklepy wielobranżowe i sprowadzili swoje rodziny do USA. Jego wnuk Barry Goldwater (ur. 1.01.1909r. w Phoenix) w 1964 roku startował na stanowisko prezydenta Stanów Zjednoczonych. Pomimo tego, że przegrał wybory. Przez następne 20 lat pozostał jednym z najważniejszych członków Partii Republikańskiej. Zmarł 29 maja 1998 roku w Paradise Valley.

He was born in 1821 in Konin, died in 1903 in San Francisco. The son of Hirscha and Elizabeth, Konin’s shopkeepers. As a grown-up he committed to the anti-Russian dissidents group. Probably in fear of an arrest or obligatory recruitment to the army he left Poland in 1847 and went to Paris where he started sartorial activity. One year later he travelled to London, where he met his wife and his three children were born: Caroline, Morris and Baron. At that time he changed his surname into more British one: Goldwater . Then he went to the USA with his brother leaving their families. They opened their business there: they sold fruit and sweets, and after many years they opened one-stop shops and brought their families to the USA. His grandson Barry Goldwater (born on 1 January 1909 in Phoenix) in 1964 ran for the presidency. Regardless the loss, he became a very important member in the Republican party for the next 20 years. He died 29 May 1998 in Phoenix.

Mojżesz Kapłan

Został zamordowany w obozie koncentracyjnym w Bergen Belsen.    W połowie XIX w. jego rodzina weszła w posiadanie konińskiego majątku Glinka. Był nazywany „dziedzicem” z tytułu posiadania licznych pól uprawnych, łąk i lasów. A także cenionym przemysłowcem, posiadającym własną cegielnie oraz liczne glinianki (kopalnie gliny) oraz łączącą kopalnie z cegielnią – wąskotorową linie kolejową. Prawdopodobnie to on jako pierwszy na terenie Konina wydobywał węgiel brunatny, na potrzeby własne. Posiadał kamienice na wprost Towarzystwa Wioślarskiego oraz pierwsze w Koninie kino.

He was murdered in the Bergen Belsen concentration camp. In the mid-nineteenth century, his family came into possession of the Glinek estate in Konin. He was called the „heir” for having numerous arable fields, meadows and forests, and was also a well-known and respected industrialist, owning a brickyard and numerous clay houses (clay mines) and connecting the mines with the brickyard – a narrow-gauge railway. Probably he was the first to extract brown coal in Konin for his own needs. He owned tenement houses in front of the Rowing Association and the first cinema in Konin.